
Orzechy brazylijskie wyróżniają się na tle innych bakalii nie tylko rozmiarem i maślanym smakiem. To jedno z najbogatszych naturalnych źródeł selenu w diecie. Właśnie dlatego w ich przypadku więcej nie znaczy lepiej. Sprawdź, dlaczego selen jest tak ważny i jaka porcja orzechów jest bezpieczna.
Selen to mikroelement, którego organizm potrzebuje w niewielkich ilościach, ale bez którego nie może prawidłowo funkcjonować. Zgodnie z zatwierdzonymi w UE oświadczeniami zdrowotnymi selen:
pomaga w prawidłowym funkcjonowaniu tarczycy,
przyczynia się do prawidłowego funkcjonowania układu odpornościowego,
pomaga w ochronie komórek przed stresem oksydacyjnym,
pomaga w utrzymaniu zdrowych włosów i paznokci.
Referencyjna wartość spożycia selenu (RWS) dla osoby dorosłej wynosi 55 ?g dziennie. EFSA wskazuje z kolei, że odpowiednie spożycie dla dorosłych to około 70 ?g na dobę. W Polsce gleby są stosunkowo ubogie w selen, dlatego warto zadbać o jego źródła w jadłospisie.
Jeden orzech brazylijski waży około 4?5 g i może dostarczać średnio od kilkudziesięciu do ponad 90 ?g selenu. To oznacza, że już jeden orzech może pokryć dzienne zapotrzebowanie. Zawartość selenu zależy jednak od gleby, na której rosło drzewo, i może się bardzo różnić nawet w obrębie jednej partii. W badaniach odnotowywano zarówno okazy bardzo ubogie w selen, jak i takie, które zawierały go kilka razy więcej niż średnia.
Selen jest potrzebny w małych dawkach, a jego nadmiar szkodzi. EFSA ustaliła górny tolerowany poziom spożycia selenu dla dorosłych na 255 ?g dziennie. Długotrwałe przekraczanie tej ilości może prowadzić do selenozy, której objawami są m.in. łamliwość włosów i paznokci, zmiany skórne, zmęczenie i charakterystyczny czosnkowy zapach z ust.
Garść orzechów brazylijskich zjadana codziennie przez kilka tygodni może więc dostarczyć zbyt dużo selenu, zwłaszcza jeśli ktoś przyjmuje równocześnie suplement z tym pierwiastkiem.
Dla większości dorosłych rozsądną porcją są 1?2 orzechy dziennie. Wiele osób wybiera też inny model: kilka orzechów w tygodniu, np. co drugi dzień jeden lub dwa. Taka ilość pozwala korzystać z wartości odżywczych orzechów bez ryzyka nadmiernego spożycia selenu.
Kilka zasad, o których warto pamiętać:
jeśli przyjmujesz suplement z selenem lub preparat wielowitaminowy, uwzględnij go w bilansie i ogranicz orzechy,
dzieciom podawaj mniejsze porcje, np. pół orzecha lub jeden orzech kilka razy w tygodniu,
przy chorobach tarczycy i lekach hormonalnych skonsultuj ilość selenu w diecie z lekarzem,
orzechy są kaloryczne, dlatego nawet przy diecie redukcyjnej mieszczą się w jadłospisie tylko w małych ilościach.
Selen to nie wszystko. Orzechy brazylijskie dostarczają też magnezu, fosforu, miedzi i witaminy E, a także nienasyconych kwasów tłuszczowych i błonnika. Mają przy tym dużo tłuszczu, który stanowi około dwóch trzecich ich masy. Najlepiej jeść je jako dodatek do owsianki, sałatki czy domowej granoli, a nie jako przekąskę ?z paczki?.
Wysoka zawartość tłuszczu sprawia, że orzechy brazylijskie szybko jełczeją. Aby zachowały smak i wartości odżywcze:
trzymaj je w szczelnie zamkniętym pojemniku, z dala od światła i ciepła,
większy zapas przechowuj w lodówce, a nawet w zamrażarce,
wyrzucaj orzechy gorzkie, zjełczałe lub z widocznymi śladami pleśni, bo mogą zawierać szkodliwe mykotoksyny.
Kupuj orzechy w sprawdzonych miejscach, które dbają o rotację towaru i podają kraj pochodzenia. Dobrej jakości orzechy brazylijskie oraz inne bakalie znajdziesz m.in. w sklepach ze zdrową żywnością, takich jak Słodkie Zdrowie.
Orzechy brazylijskie to wyjątkowo bogate źródło selenu, ale właśnie z tego powodu wymagają umiaru. Jeden lub dwa orzechy dziennie w zupełności wystarczą, by wzbogacić dietę. Pamiętaj, że zróżnicowany sposób żywienia i zdrowy tryb życia są podstawą dobrego samopoczucia